Wat is jouw schaamplaat?

... schaamgerecht, snack, film of gewoonte?

Een patatje oorlog. En heerlijk smullen.

Voor de 15e keer Love Actually kijken. En weer huilen.

Een middag Duitse Schlagermuziek luisteren. En het nog leuk vinden ook.

Claudia de Breij had het ooit in haar 3FM uitzending over de schaamplaat. Zo’n liedje waar je je een beetje voor schaamt maar dat je stiekem geweldig vindt. Je voelt gène om hardop te zeggen: deze muziek vind ik geweldig! Maar als je alleen bent, vind je het o zo heerlijk om er naar te luisteren. Ook jij hebt ongetwijfeld, net als ik, iets waar je je een beetje voor schaamt maar wat o zo fijn, lekker en heerlijk is. Geen onderwerp dat je direct in een groep op tafel gooit, maar het ís er wel.

Wat is dat voor jou?

Heb jij een schaamgerecht? Een schaamsnack? Een schaamplaat? Een schaamfilm? Een schaamgewoonte misschien? En waarom is het eigenlijk een schaamonderwerp voor jou?

Schaamte roept vaak kwetsbaarheid op. Je bent bang dat mensen je afwijzen. Dus loop je vaak in het spoor van wat hoort en acceptabel is. We houden sommige dingen liever in het donker, omdat je denkt dat het daar veilig is. Maar schaamte is iets dat oplost op het moment dat je ‘t in de openbaarheid brengt. Brené Brown die dit thema uitvoerig heeft onderzocht, zegt het mooi: ‘Als we onze weg naar elkaar willen terugvinden, moeten we empathie begrijpen en kennen, want empathie is het tegengif van schaamte. Als je schaamte in een petrischaaltje legt, dan heeft het drie dingen nodig om exponentieel te groeien: verborgenheid, stilte en beoordeling. Als je dezelfde hoeveelheid schaamte onder empathie bedelft, kan ze niet overleven. De twee krachtigste woorden als we het moeilijk hebben zijn: ik ook.’

Uitkomen voor waar je je voor schaamt en kwetsbaar voelt, zorgt ervoor dat je je lichter en verbonden voelt met een ander die dit erkent en herkent. Nu gaat een schaamplaat misschien niet direct over de donkere schaamte waar Brene Brown in haar beroemde TEDtalk over spreekt. Toch is ook hier sprake van de angst voor beoordeling. Voor de angst er niet (meer) bij te horen als je hardop zegt waar je in stilte zo van kunt genieten. Ik noem dit de lichte schaamte, eigenlijk een prettig soort schaamte, een verlegen soort van schaamte. En zeker een interessante vorm van schaamte. Schaamte in de vorm van een guilty pleasure.

Want in een guilty pleasure, een schaamplaat of schaamfilm schuilt een verlangen. Het is iets waar je blij van wordt. Stiekem. Het is iets waar je hart sneller van gaat kloppen. Zonder dat iemand dat merkt. Het is iets waar je enorm van kunt genieten. Helemaal voor jezelf. Laat deze schaamte dus zeker niet in het donker schuilen, maar verken waar jouw verlangen ligt. Waar zit de gène en waar zit het grote genieten?

Deze vorm van schaamte is om nog een reden interessant, want hij geeft je namelijk kleur. Je wijkt misschien even af van je omgeving. Maar wat dan nog? Jouw voorkeur voor Duitse Schlagermuziek, ongezonde witte fabrieksboterhammen met nutella of kleffe bouquetreeksromans maakt je op z’n minst tot een interessant en kleurrijk persoon. Je hoeft helemaal niet in het spoor van andermans voorkeuren te lopen. Waarom zou je? En toch is dat precies het gevoel dat mensen vaak krijgen als hun voorkeuren afwijken van wat vrienden en familie als OK en acceptabel beschouwen. Want dat is waar de schaamte en angst vandaan komt: jouw voorkeur wijkt af van wat er in jouw favoriete omgeving mainstream is. Jouw voorkeur is anders en je bent bang dat jouw voorkeur misschien met argusogen, misprijzen, afwijzing of wat lacherig bekeken wordt door de mensen waar je graag bijhoort (en ja, dat gebeurt soms ook echt). En als je er openlijk voor uitkomt, heb jij de neiging je te verdedigen of het uit te leggen.

Mijn idee: zullen we daarmee stoppen? Wees jezelf en wees echt. Maak je eigen keuzes. Heb lekker zo je eigen voorkeuren en stop met uitleggen. En als ze je uitlachen, echt, vraag je dan af wat deze mensen voor jou betekenen… Overigens: samen lachen om je schaamvoorkeuren is wel weer erg leuk. Dus deel ze en vraag er gerust naar in je omgeving en vraag vooral naar het verlangen eronder. Zo leer je elkaar nog eens echt goed kennen. En als je denkt: o, nee, dát ga ik nooit doen, onderzoek dan vooral de aannames die je doet als je openlijk zou vertellen over je voorkeuren. Wat vertelt dat over jou? En wat vertel je jezelf eigenlijk?

Dus: kijk vandaag nog naar jouw guilty pleasure, jouw schaamplaat, -muziek, -film, -gewoonte of -gerecht en verken het maar eens. Welk verlangen zit er verstopt in jouw voorkeuren? En kijk of je dit voor jezelf onder woorden kunt brengen. Is het een verlangen naar zorgeloosheid. Gemak. Spelen. Lucht. Licht. Uit de band springen. Gek doen? Ga het maar eens na. En luister lekker naar je schaamplaat terwijl je je schaamsnack eet. Kom deze zomer openlijk uit voor jouw schaamplaat, -gewoonte, -snack, -gerecht of -film. Ja, vol trots en zonder uitleg. Om te beginnen hieronder. Dan heb je dat maar vast gehad. En ik doe met je mee.

Ps. Nee, Cliff Richard is niet mijn schaamidool, hoewel ik dit een geweldige foto vind. Mijn schaamplaat? Zomer in Zeeland van Saskia en Serge (ja, google zelf maar even). Mijn schaamsnack? Een Balistoreep kopen bij een benzinestation als ik ga tanken. Mijn schaamfilm? Titanic (minstens 15x gezien en ja, elke keer weer huilen). Mijn schaamgewoonte? Met de auto naar de sportschool gaan terwijl het vijf minuten fietsen is. Zo. Nu jij. Kom maar door!

Zin in meer frisse verhalen met nadenkvragen over verlangen, kiezen, durven, doen? Zodat jij leeft en werkt op jouw voorwaarden? Meld je aan en ontvang voortaan mijn blogs, podcasts en video’s. Door je aan te melden geef je toestemming je gegevens te verwerken zoals beschreven in het privacy statement.

12 Reacties

  1. Janet

    Ik schaam me er niet voor, maar ik ben ook dol op een patatje oorlog en ik huil nog iedere keer bij Love Actually of bij Alles is Liefde. Of bij welke andere romantische film ook, haha! Ik houd heel erg van de muziek van Juan Luis Guerra muziek en ik doe de radio hard als ik in de zomer Maywood hoor met Rio en dan zing ik heerlijk mee. 🙂

    • Nicole Offenberg

      Geweldige antwoorden, Janet! Herkenbaar en leuk om te lezen. En Rio van Maywood… die heb ik nu de rest van de avond in m’n hoofd. Dank je wel voor het delen!

  2. Freeke

    J’aime la vie van Sandra Kim is mijn schaamplaat. Ik kan blijven kijken naar films als Love actually, the Holliday en Notting Hill. Overweeg al een tijdje om weer een een bouquetteromannetje te lezen ( maar ja, de schaamte heeft nog steeds gewonnen)

    • Nicole Offenberg

      Haha, heerlijke antwoorden. En hup, koop lekker zo’n romannetje voor tijdens je vakantie. En ik weet dat je graag in de tuin zit, dus wat is er nu leuker dan dat lezen in de tuin? Je hebt het ju openlijk toegegeven dus it’s out in the open. Geen schaamte meer 😉

  3. Manou Burghout

    Prachtig blog weer van je! Maar ik krijg toch wel het schaamrood van Modern Talking; you’re my heart, you’re my soul. Film is ondertussen Pretty Woman; geen idee hoeveel keer gezien en ik kan sommige passages voordat ze in de film worden uitgesproken, opzeggen. Schaamsnack; bananenschuimpjes. Die laat ik maar express liggen in de super; anders is de zak direct leeg. En schaamgewoonte…daar ga ik nog even op broeden.

    • Nicole Offenberg

      Modern Talking?? Nu ga je te ver hoor, Manou ;)) nee, super dat je je schaamplaat deelt! Wat een nostalgie ook. En dan die bananenschuimpjes, vreselijk.. lekker… dank je wel voor het delen! En herkenbaar, sommige rollen in films zouden we zo kunnen spelen.

  4. Claudia

    Leuk! Komt ie; ik huil al bij tekenfilms, Bambi is voor mij een tranentrekker. Ik schaam mij dood…Mijn schaamsnack? ouderwetse schuimblokken, van die geel met roze blokken waar je gillende kiespijn van krijgt en ja ik ga los op het levenslied, stiekem kan ik alles meezingen 😊

    • Nicole Offenberg

      Bambi! Schuimblokken! Hoe herkenbaar. Ja, die schuimblokken zijn erg. Ik kocht ze ooit voor vijf cent. Onweerstaanbaar toch? Enne… lekker blijven meezingen hoor! Nu we dit van je weten, is er niets meer om je voor te schamen.

  5. Nicole

    Mijn schaamsnack is: bokkepootjes. Kan ik niet stoppen met eten. En dan ondertussen meedansen, zingen en huilen met Dusty Springfield. Heeeeerlijk. (ik weet trouwens niet wie zich meer hiervoor schaamt, ik of mijn tienerzoon….) En mijn schaamgewoonte, hmm, die weet ik -nog- niet. Maar ik ga het wel ont-dekken! Thx en fijne zomer!

    • Nicole Offenberg

      Bokkepootjes! Oef, probeer die maar eens NIET te nemen als ze je worden voorgehouden… En denk nog maar eens na over je gewoonte en welk verlangen daar dan weer onder ligt. Jij ook een fijne zomer en dank je wel voor het delen en lekker Dusty Springfield luisteren 🙂

  6. Morena Leter

    Mijn schaamplaat is Vivaldi, recomposed by Max Richter. Die muziek is zo ontiegelijk mooi! Ik word er automatisch emotioneel van. Maar welke Surinamer draait hem nou bij 33 graden, met de ramen omlaag? Ik zal het straks toch maar even proberen om te kijken wat het effect is. Tot nu toe heb ik de ramen altijd omhoog gedaan, en de airco aan. Ook lekker 🙂 Mijn schaamboek: De vliegenvanger van Ravelli. Omdat daar waarheden in staan die de gemiddelde mens niet zou durven uitspreken en ik mezelf stiekem in de hoofdpersoon herken. Want waarom zou je iets niet mogen zeggen? Dankjewel Nicole.

    • Nicole Offenberg

      Prachtig beeld dat je schetst! En zo waar: durf je uit te spreken! En ook lekker te luisteren maar Vivaldi. Dank je wel voor het delen, Morena!

Reageer